beiteltjie.co.za

In hierdie uitgawe van Die Beiteltjie neem ons ‘n reis — letterlik en figuurlik. Van die speserywinkels van die Antieke Wêreld tot die bouwerwe van Holland se Goue Eeu, word kinders uitgenooi om die groot verhale agter alledaagse goed te ontdek: die kaneel op jou pap, die naeltjies in jou kerrie, die skip op jou skoolboek.

Mielies was verlede maand sentraal. Hierdie maand is dit speserye — en die storie wat hulle vertel is een van die rykste in die geskiedenis. Die “Ontdek”-afdeling neem lesers stap vir stap deur die wêreld van speserye: wat dit is, waar dit vandaan kom, en waarom mense eeue gelede bereid was om oorloë te voer, oseane te verken en grense te verskuif net om dit in die hande te kry. Koljander in biltong, gemmer in gemmerbier, borrie in geelrys — gewone kosware wat eintlik buitengewone reise agter hulle het.

Maar hierdie uitgawe gaan oor meer as geskiedenis. Dit gaan oor hoe jy self iets kan maak. Die “Bak en Brou”-afdeling wys lesers stap vir stap hoe om hul eie gemmerbier te brou — ‘n eenvoudige, gesonde drankie wat met slegs ‘n paar bestanddele tuis gemaak kan word. En in “Kom Speel Saam” kry kinders volledige aanwysings om twee verskillende seilbootjies van afvalhout te maak: een as badspeelding vir kleintjies, en ‘n tweede wat werklik op ‘n dam kan seil.

Die “Knip en Plak”-afdeling is hierdie maand besonder ambisieus: lesers kan hul eie skaalmodel van die Dromedaris bou — die historiese VOC-skip wat Jan van Riebeeck na die Kaap gebring het. Die detailryke kleurbladsye kan uitgedruk en op karton geplak word, en met ‘n bietjie rondhout, draad en Pratley’s Putty word dit ‘n indrukwekkende model. Saam met die “Toeka se Tyd”-afdeling oor seilskepe en die “Kuns en Kunsvlyt”-afdeling oor kuns tydens die Hollandse Goue Eeu, kry lesers ‘n ryk, veelkantige beeld van ‘n tydperk wat die wêreld — en Suid-Afrika — onherkenbaar verander het.

Die vervolgverhaal van Sias en Mias gaan ook voort. Hierdie keer kry Sias ‘n nuwe maatjie in die vorm van ‘n geelbruin akkedis genaamd Boesman — en soos gewoonlik volg lagwekkende en teerhartige oomblikke mekaar vinnig op in die ou pastorie op Bitterwater. Die “Knoffels”-strokiesverhaal hou lesers ook op hul tone: Oupa — voormalige seerower, blykbaar — het ‘n groot bos rooi hare gehad in sy jonger dae.

“Uit die Tuin” wys hoe jy jou eie borrie kan kweek — ‘n tropiese plant met pragtige blomme wat verbasend maklik in Suid-Afrikaanse tuine gedei. En die “Hoesê?”-afdeling verskaf ‘n handige woordelys van terme soos “Syroete”, “Rekonkwista”, “Monopolie” en “Endemies” — wat kinders help om die groter verhale rondom speserye en geskiedenis te verstaan sonder om in woordeboeke te soek.

Die Beiteltjie herinner ons dat ‘n pot kerrie ‘n deursnee-gesinsete is, maar ook ‘n verhaal van ontdekking, handelsroetes, geweld en vindingryke mense oor duisende jare. Hierdie soort konteks maak kennis lewend — dit sit die wêreld in ‘n bord kos.

Jy kan Beiteltjie gratis aanlyn by beiteltjie.co.za lees, of jy kan vir R100 per jaar inteken en jou Beiteltjie as ‘n PDF-dokument per epos ontvang, sodat jy nie ‘n enkele uitgawe mis nie. Jy kan dit dan op jou rekenaar bêre of dit in papierformaat uitdruk.