Toe ’n ATKV-personeellid by Alna Belendez-Retief se gastehuis op Burgersdorp oornag, het die gesprek om haar groentetuin gedraai. Hulle het gesels oor hoe sy haar tuinmaakkennis kon gebruik om ander mense te leer om self kos te verbou.

Uit dié gesprek het ’n samewerking met die ATKV en Seed2Harvest ontstaan. Alna het haar kennis uitgebrei en gehelp om mense te leer hoe om groente te plant, te versorg, te oes en te verkoop. Later het sy deur die ATKV opleiding by Farming God’s Way in Gqeberha ontvang. 

’n Groentetuin gee volop stof tot gesels. Daar is altyd iets wat besonder goed groei, iets wat sukkel en ’n plan vir die volgende seisoen. By Alna het die gesprek verder gegaan as haar eie tuin: hoe kon ander mense dié kennis aanwend om vir hulself te sorg?

Twaalf beddings om mee te begin

Die hoof van ’n plaaslike jeugsentrum, waar jongmense vonnisse uitdien, het Alna van die beskikbare grond vertel. Sy het die sentrum besoek en die ATKV en Farming God’s Way betrek om ’n groentetuin aan te pak.

Volgens die ATKV se berig van September 2025 was 33 seuns by die projek betrokke. Die tuin het met 12 beddings begin en was teen die tyd van die berig 100 m² groot. Die groente is goedkoop aan die sentrum se werkers verkoop. Elke seun se deel van die opbrengs is vir hom bewaar om te ontvang wanneer hy die sentrum verlaat. 

Geld wat jy met jou eie werk verdien, het besondere waarde. Jy weet wat dit gekos het om dit te verdien. Die seuns kon sien hoe hul werk uiteindelik ’n oes oplewer waarvoor iemand bereid is om te betaal.

Die werk in ’n tuin leer jou ook om vooruit te dink. Jy berei die grond voor en versorg die plante lank voordat daar iets is om te oes. As ’n aanplanting misluk, moet jy die oorsaak soek en jou plan aanpas. Dit verg geduld en deursettingsvermoë, eienskappe wat ewe goed buite die tuin te pas kom.

Vir jongmense wat weer ’n bestaan moet opbou, is die vermoë om iets bruikbaars voort te bring ’n goeie vertrekpunt.

Saailinge uit haar eie tonnel

Saailinge was duur, veral met die koste om dit na Burgersdorp te vervoer. Alna het daarom ’n tonnel begin om haar eie te kweek. Teen September 2025 was daar byna 8 000 saailinge aan die groei. Sy het ook haar ervaring met ATKV-taklede gedeel wat wou weet hoe om gemeenskapstuine te begin en te onderhou. 

So kan ’n tuin jou mettertyd heelwat leer. Jy begin met gekoopte saailinge en leer later om jou eie te kweek. Jy raak vertroud met die gewasse wat in jou omgewing aard en leer hoeveel jy moet plant om gereeld te kan oes. Met elke seisoen is daar meer wat jy self kan behartig.

Baie van die nodige kennis is reeds onder mense in ’n gemeenskap te vind. Die een ken grond en bemesting, die ander kan ’n tonnel oprig en ’n derde weet hoe om die geldsake te bestuur. Iemand moet hulle bymekaarbring en die eerste stuk werk aanpak.

Op Burgersdorp het Alna dit gedoen. Wat in haar eie groentetuin begin het, het vir ander mense ’n geleentheid geword om te leer en iets te verdien.

Jy hoef nie ’n groot erf te hê om ook jou kennis te deel nie. ’n Buurkind kan saam met jou plant. ’n Gesin wat graag ’n tuin wil begin, kan dalk met ’n paar saailinge en raad op dreef kom.

Wys hulle hoe, werk ’n slag saam en laat hulle dan self probeer. Wanneer hulle die eerste oes huis toe dra, het iets van jou tuin reeds in hulle s’n wortel geskiet.

Bron: ATKV, Burgersdorp se tuine van hoop, 26 September 2025.