
Beiteltjie – Blomme, goggas en hartbeeshuise
beiteltjie.co.za

Die lente is hier, en Jaargang 1.9 van Die Beiteltjie vier dit met ‘n uitgawe vol blomme, goggas en groeisels. Van die wêreld se grootste en kleinste blomme tot die nederige insek wat jou tuin aan die lewe hou, hierdie maand se uitgawe nooi kinders uit om fyner na die natuur om hulle te kyk.
Die “Ontdek”-afdeling behandel blomme van kop tot tak: hoe ‘n blom se dele saamwerk om voort te plant, en hoe wild uiteenlopend dit kan wees — van die reusagtige parasolwaaierpalm wat net een keer in sy leeftyd blom, tot die vrot-vleis-ruikende kadawerblom, tot die eendekroos waarvan die blommetjies so klein is dat ‘n mikroskoop nodig is om dit raak te sien. Lesers leer ook hoe pampoene, mielies en sonneblomme se blomme almal op hul eie unieke manier gebou is.
“Uit die Tuin” gaan ‘n stap verder en vra ‘n ongemaklike maar belangrike vraag: wat gebeur as die goggas in jou tuin verdwyn? Die antwoord raak byna elke dier in die kosketting, van voëls en vlermuise tot akkedisse en selfs die grond self. Dit is ‘n oproep om tuine wilder en inheemser te maak — en “Wat Maak Jy Daar?” volg dadelik op met ‘n volledige bouplan vir ‘n eie goggahotel, sodat alleenloperbye en ander nuttige goggas ‘n tuiste in jou agterplaas kan vind.

“Toeka se Tyd” vertel die storie van die hartbeeshuis — die unieke, geboë rietwoning waarin trekboere en Voortrekkers lank voor en na die Groot Trek gewoon het, en hoe die naam eintlik van “hardebiesies” afkomstig is en niks met ‘n hartbees te doen het nie. “Knip en Plak” bou hierop voort met ‘n uitknipbare skaalmodel van so ‘n hartbeeshuis om self saam te stel.
Vir die kunstigste onder die lesers verduidelik “Kuns en Kunsvlyt” hoe komposisie in kuns werk — van die goue snit en lyne wat lei, tot hoe meesters soos Da Vinci, Millet en Renoir die kyker se oog doelbewus na die hart van hul skilderye gelei het. “Bak en Brou” hou dit intussen eenvoudig met ‘n familiegunsteling: ouma se frikadelle, reg uit die oond.
Die vervolgverhaal van Sias en Mias gaan voort met Hoofstuk 9, “Sias se drome”. Terwyl die tweeling en hul maats ‘n geheime speelplek by ‘n watervalletjie besoek, droom Sias hardop van ruimtetuie, verre eilande en ‘n lewe as beroemde man — en ontdek ‘n musieklerares intussen dat dit eintlik Sias, en nie Mias nie, is wat ‘n buitengewone musikale aanleg het. “Die Knoffels” laat die hele gesin natgespuit staan nadat ‘n eenvoudige opdrag om die blomme nat te maak, skeef loop. En in “Kom Speel Saam” leer kinders die ou buiteklipspeletjie Giffie, kompleet met range soos Korporaal, Luitenant en Generaal.
Die “Hoesê?”-woordelys is hierdie keer gevul met plant- en insekterme — van “bloeiwyse” tot “protandrie” — wat die wetenskap agter die tuin help verduidelik, terwyl die Blokraai en Die Blomme Raaisel die kennis op ‘n speelse manier toets. In die “Brief aan die Ouers” deel Prof. Durand sy eie, omstrede sienswyse oor die skerp toename in outisme-diagnoses sedert die vroeë 2000’s, en die moontlike rol wat skermtyd en digitale media daarin speel.
Van ‘n reuse-varkoor tot ‘n knus goggahotel — Die Beiteltjie wys weer hoe die kleinste wondertjies in jou eie tuin dikwels die grootste lesse inhou.
Jy kan Beiteltjie gratis aanlyn by beiteltjie.co.za lees, of jy kan vir R100 per jaar inteken en jou Beiteltjie as ‘n PDF-dokument per epos ontvang, sodat jy nie ‘n enkele uitgawe mis nie. Jy kan dit dan op jou rekenaar bêre of dit in papierformaat uitdruk.