Wat plant ek wanneer? ’n Praktiese kwekerygids vir jou groentetuin
Begin met drie of vier gewasse wat julle graag eet. Gebruik die kalender om jou aankope te beplan en merk wat jy nodig het voordat jy kwekery toe gaan.
Die planttye hieronder geld vir ’n tuin buite, sonder ’n kweekhuis. Variëteite en plaaslike toestande kan die tydsberekening beïnvloed. Plant rypgevoelige groente eers uit wanneer die gevaar van ryp verby is.
Kies jou klimaatstreek
| Streek | Gebiede waarop die riglyn betrekking het |
| Hoëveld | Gauteng en soortgelyke koue somerreënvalgebiede. |
| Laeveld | Warm, laagliggende dele van Mpumalanga en Limpopo. |
| KZN-kus | KwaZulu-Natal se warm kusgebied. |
| Oos-Kaap | ’n Algemene provinsiale riglyn; koue binnelandse gebiede se planttye kan verskil. |
| Wes-Kaap | Hoofsaaklik die winterreënvalgebied; koue binnelandse gebiede se planttye kan verskil. |
Die Vrystaat, Noordwes, Noord-Kaap en binnelandse KwaZulu-Natal sluit uiteenlopende klimaatgebiede in. Gebruik die tabel as vertrekpunt en bevestig die geskikte variëteit en planttyd by jou kwekery.
Wanneer om saad te saai
Die tabel gee saaimaande. Gekoopte saailinge se uitplanttye kan daarvan verskil.
| Gewas | Hoëveld | Laeveld | KZN-kus | Oos-Kaap | Wes-Kaap |
| Beet | Aug–Mrt | Feb–Jul | Jul–Feb | Feb–Aug | Aug–Apr |
| Wortels | Aug–Feb | Feb–Jun | Nov–Feb | Jul–Apr | Aug–Apr |
| Spinasie | Aug–Apr | Feb–Jun | Mrt–Mei; Aug–Sep | Feb–Aug | Aug–Apr |
| Blaarslaai | Feb–Apr; Aug–Okt | Feb–Mei | Feb–Sep | Jan–Apr; Jul–Okt | Jan–Apr; Jul–Okt |
| Bosbone | Sep–Jan | Jul–Aug | Jul–Sep | Okt–Jan | Sep–Feb |
| Rankbone | Sep–Des | Feb–Apr | Feb–Mrt | Okt–Des | Sep–Jan |
| Komkommers | Okt–Des | Feb–Mei | Jan–Mrt; Jul–Sep | Jul–Feb | Sep–Des |
| Eiervrug | Sep–Okt | Jul–Des | Jul–Sep | Aug–Okt | Aug–Okt |
| Pampoen | Okt–Des | Okt–Des | Jan–Mrt | Sep–Nov | Sep–Nov |
| Botterskorsie | Sep–Nov | Okt–Des | Sep–Nov | Sep–Des | Aug–Jan |
| Ertjies | Jul–Sep | Mrt–Mei | Mrt–Apr | Mei–Jul | Apr–Aug |
| Broccoli | Des–Feb | Mrt | Feb–Mrt | Des–Jan | Des–Jan |
Hierdie algemene saaivensters is uit McDonald Seeds se streeksaaigids saamgestel. Volg ook die aanwysings op die saadpakkie vir die variëteit wat jy koop.
Wanneer om tamatie- en soetrissiesaailinge uit te plant
| Gewas | Klimaatstreek | Uitplanttyd | Praktiese wenk |
| Tamaties | Koeler binneland | Hoofsaaklik Oktober; September–November waar toestande dit toelaat | Begin met twee plante. Sit steunpale in wanneer jy plant. |
| Tamaties | Warm, gematigde gebiede | Hoofsaaklik September–November | Kies ’n kompakte variëteit indien jy in potte plant. |
| Tamaties | Baie warm gebiede | Hoofsaaklik Februarie–Julie | Bevestig die geskikte planttyd en variëteit by die kwekery. |
Die tamatie-uitplanttye onderskei tussen koel, warm en baie warm gebiede.
| Gewas | Klimaatstreek | Uitplanttyd | Praktiese wenk |
| Soetrissies | Hoëveld | Oktober–November | Plant in volle son nadat die rypgevaar verby is. |
| Soetrissies | Gematigde binneland | September–Desember | Begin met twee plante en laat genoeg groeiruimte. |
| Soetrissies | Rypvrye Laeveld | Februarie–Mei | Die warm Laeveld se plantseisoen verskil van dié van die Hoëveld. |
| Soetrissies | Wes-Kaapse winterreënvalgebied | Oktober–Desember | Maak voorsiening vir gereelde besproeiing gedurende die droë somer. |
Starke Ayres gee hierdie streeksvensters vir die vestiging van soetrissiesaailinge.
Wat koop ek: saad of saailinge?
| Gewas | Eerste aankoop | Plant- en versorgingswenk |
| Wortels | Saad | Saai direk in los grond sonder groot kluite. Dun die plantjies uit volgens die saadpakkie se aanwysings. |
| Beet | Verkieslik saad | Begin met ’n kort rytjie. Maak later ’n tweede aanplanting om die oes te versprei. |
| Bosbone | Saad | Saai direk waar hulle moet groei. Kies bosbone indien jy nie ’n klimraam wil oprig nie. |
| Rankbone | Saad | Rig die klimraam op voordat jy saai. |
| Ertjies | Saad | Saai gedurende die geskikte koeler maande. Rankende variëteite verg ondersteuning. |
| Spinasie | Saailinge | Vier tot ses plante is ’n hanteerbare begin. Oes die buitenste blare en laat die middel aanhou groei. |
| Blaarslaai | Saailinge | Kies losblaarslaai. Vra vir ’n variëteit wat by die huidige seisoen pas. |
| Tamaties | Saailinge | Kies stewige plante en voorsien ondersteuning. Hou die grondvog dop. |
| Soetrissies | Saailinge | Kies gesonde plante en ’n sonnige groeiplek. |
| Eiervrug | Saailinge | Bevestig die uitplanttyd. Plant in ’n warm, sonnige plek. |
| Komkommers | Saad of jong saailinge | Hanteer die wortelkluit versigtig. Gee rankende variëteite ’n stewige klimraam. |
| Pampoen en botterskorsie | Saad of jong saailinge | Laat genoeg plek vir die ranke. Hierdie gewasse kan ’n klein bedding vinnig vul. |
| Broccoli | Saailinge | Bevestig die uitplanttyd; die saaikalender dui aan wanneer saailinge uit saad voorberei word. |
Let op: Snybeet word dikwels as “spinasie” verkoop. Engelse spinasie is ’n ander gewas en verkies koeler toestande.
My kwekery-inkopielys
- Saad of saailinge vir my gekose gewasse.
- Kompos vir die bedding, of geskikte potgrond.
- Houers met dreineringsgate, indien nodig.
- Bemesting met gebruiksaanwysings.
- Steunpale of ’n klimraam, indien nodig.
Drie vrae by die kwekery
- Is dit nou die regte tyd om hierdie variëteit te saai of uit te plant?
- Hoe ver uitmekaar moet die plante staan, of hoe groot moet die pot wees?
- Watter bemesting moet ek gebruik, en hoe gereeld?
Kies stewige saailinge met gesonde blare en vra of hulle reeds aan buitelugtoestande gewoond gemaak is. Vir potte is kompakte variëteite dikwels nuttig. Maak seker dat elke plant genoeg wortelruimte, son en water kry.
- Moira Kloppers
Moira-Marie Kloppers is die direkteur van Idille Bemarking.
- Skole moet kinders vir die lewe toerus, nie net vir eksamens nie Oktober 30, 2026
- Wat plant ek wanneer? ’n Praktiese kwekerygids vir jou groentetuin Oktober 30, 2026
- Van Alna se groentetuin tot ’n nuwe begin vir ander Oktober 30, 2026
- Jou erf is klein. Hoeveel kos kan jy daarop verbou? Oktober 30, 2026
- Slim Produkte: ’n Praktiese Reaksie op Stygende Elektrisiteitstariewe September 16, 2026